Sex hoog in het vaandel - Dossier Cinema

Een verhaaltje over neuken Van zedige naaktfoto's tot ultra-harde porno: sex is altijd al een geliefkoosd onderwerp geweest van beelden in alle vormen. Verborgen onder de mantel, bekeken in een sexbioscoop, als T-shirt opdruk of gedownload van het Net, porno is de weerspiegeling van de maatschappij waarin we ze aantreffen. door Rémi Dalvio. Mei '68 wordt dikwijls voorgesteld als een orgasmatische Big Bang die sexualiteit in de openbaarheid bracht, porno in de bioscopen en ontucht in de geesten van de mensen. De expliciete tekeningen in de grotten van Lascaux buiten beschouwing gelaten mogen we stellen dat de oorsprong van de moderne sexuele revolutie in Denemarken en Zweden ligt, aan het einde van de negentiende eeuw. Is dat een gevolg van het strenge klimaat of het al even strenge protestantisme aldaar? Kerk- en Staatslieden in die landen hadden in elk geval de reputatie fervente liefhebbers te zijn van dartele postkaartjes, in zekere zin voorlopers van de pornoindustrie. De broers Lumière vinden de film uit in 1885. Een jaar later krijgen we de eerste tepels te zien in 'Le Bain', die we kunnen samenvatten als "je grootmoeder zonder schort". In 1908 zijn er reeds heel wat sexfilms in de Verenigde Staten, evenals de eerste censuurcommissies. We staan nog ver van de hedendaagse vleeskermissen maar indertijd zorgde deze gratuite – en middelmatige – vertoning van naakt en aanrakingen (kussen incluis) voor heuse schandalen in een puriteinse en kleinburgerlijke maatschappij. Beknot door de tweede wereldoorlog – de grootste pornografie ooit? – nemen de vuile filmpjes het heft weer in handen in de sixties in de vorm van films over Zweedse nudistenkampen of geniepige filmpjes over sexuele opvoeding met wetenschappelijk-pedagogisch-hilarische ambities. Deze films, zoals de jaren zestig zelf, zijn luchtig, naïef en monter. Niet weinig jongeren komen langs deze weg in contact met sex. Vrijheidssstrijd met billen. Begin jaren zeventig gaan alle remmen los! Door de lossere zeden zien we een golf zonder voorgaande van films die de sexuele daad euh... open en bloot laten zien. Maar behalve een toename van de kwantiteit zien we ook dat het bloot, ondertussen uitgegroeid tot symbool van een politieke vrijheidsstrijd, er op filmisch vlak op vooruit gaat. Mythische films als 'Histoire d'O' of 'Emmanuelle' maken volop gebruik van de filmische grammatica: 35 mm pellicule, belichting, kadrering, scenario. Deze films, die te zien zijn in dezelfde bioscopen waar je 'A Clockwork Orange' of 'Shaft' kunt bekijken, worden heuse kaskrakers. Beter nog, sommige regisseurs zien de sexuele daad niet langer als een doel op zich maar als een scenarieel element in functie van artistieke ambities. Denk maar aan meesterwerken als 'In the Realm of the Senses' of 'The Beast'. In 1975 wordt porno echter het doelwit van de moraalridders. Er wordt een bijzondere categorie opgericht waar deze films in terechtkomen: de X categorie. Ze mogen slechts in bepaalde zalen vertoond worden en krijgen geen financiële steun. In zulke omstandigheden neemt de middelmatigheid logischerwijze de bovenhand met videofilms met doelloze scenario's. Porno wordt desalniettemin een machtige industrie met de komst van de videoclubs en de pornosterren. Tengevolge het individualisme van de jaren tachtig banaliseert porno en wordt ze op discrete wijze in huiselijke kring bekeken. Maar de mot zit erin. Televisie, film en reclamewereld maken van de minste gelegenheid gebruik om een zachte vrouwenborst of vrijpartijen in tegenlicht te laten zien. Het Net, dat voortdurend de hypocriete oogkleppen afneemt van een maatschappij die zelf aan provocerende marketing doet in de vorm van de porno-chic van de abribussen, blijft toch vooral een stroom van beelden met de neiging om per opbod aan hard porn te doen. Porno is er geen politiek symbool van vrijheid meer maar een nieuw verslavend middel voor de consumerende homo erectus. Met hopen geld voor producers die zelfs de moeite niet meer doen om zelfs maar de schijn van een scenario hoog te houden als resultaat. Het moet opbrengen, ziet u. De pornoindustrie zit met de handen in haar... aars. En ze zoekt er haar portefeuille. Ovidie: vrouw in pure staat Als geëngageerde pornoster verdedigt Ovidie de vrouwenzaak. Voor de camera vocht ze voor een ongebreidelde sexualiteit. Nadien veranderde ze niet van koers, wel integendeel. Ze ontkracht clichés en raadt meisjes aan om op hun strepen te staan. Ontmoeting rond het thema van het recht op plezier. door Stéphanie Paillet Je bent een pro-sex feministe. Kun je dat in een paar woorden uitleggen? Dat is een stroming die reeds sinds het einde van de jaren zeventig bestaat en die strijdt voor sexuele vrijheid. Aanvankelijk bestond ze uit vrouwen die vonden dat alles dat met sexualiteit te maken had, inclusief de pornofilm, niet uitsluitend in handen van mannen mocht zijn. Dat is ook de reden waarom vrouwen vanaf 1981 begonnen met het produceren van pornofilms en het regisseren vanuit hun eigen opvatting over sexualiteit. Een feminisme dat eigenlijk lijnrecht ingaat tegen het feminisme waarover we op tv horen spreken... Ik heb geen enkele affiniteit noch gemeenschappelijke punten met hen. Feminisme is vooral de vrijheid voor alle vrouwen om keuzes te maken. We kunnen niet pretenderen dat alle vrouwen precies hetzelfde willen en hen bepaalde dingen verbieden. Feminisme is geen open oorlog tegenover mannen maar eenvoudigweg het idee dat elke vrouw een individu is met eigen wensen. Je hoeft niet per se van porno te houden om van sex te houden... Gaan feminisme en porno sowieso goed samen? Het pro-sex feminisme stelt niet dat het noodzakelijk is voor alle vrouwen om van porno te houden. Maar als bevrijdingsbeweging is het onze opdracht om te strijden tegen censuur. Als porno niet op straat vertoond wordt of niet te zien is op uren waarop kinderen kijken en op wettelijke wijze gemaakt werd met volwassenen die erin toestemmen, is er geen enkele reden om het te verbieden. De betrachting van het feminisme is om het niet volledig in de handen van mannen te laten. En hoe concretiseer je je feministische engagement in porno? Ik heb als actrice al een paar keuzes gemaakt die anderen niet durfden nemen en nadien ook als regisseur, met films die een vrouwelijke publiek aanspraken. Nu ben ik producente en laat ik mijn actrices veel vrijheid. Ik leg hen niets op, laat ze officieel werken met loonfiches, laat ze medische analyses uitvoeren en verplicht hen voorbehoedsmiddelen te gebruiken. Denk je dat je discours en je films vrouwen echt aanspreken? Zijn het per slot van rekening niet vooral kerels die je films bekijken? In tegenstelling tot zowat alle pornosterren mag ik er prat op gaan een heel groot vrouwelijk publiek te bereiken. De lezers van mijn boeken zijn vrouwen. Meer dan een derde van de post die ik ontvang komt van vrouwen. Ik heb opleidingen in de sexuologie gevolgd en de vrouwen die om raad komen vragen kiezen mij als therapeute omdat mijn manier om over sex te spreken hen vertrouwen geeft. Ik las dat je getrouwd was. Is dat niet wat ouderwets? Ik geloof in het gezin en in de liefde. Ik beschouw het moederschap of getrouwd zijn niet als een karikatuur van de vrouw aan de haard. We leven natuurlijk wel in een maatschappij van individualistische jongeren. Mensen veranderen van relatie zoals ze veranderen van programma op tv. Sexuele vrijheid betekent niet dat je vreemd moet gaan of voortdurend meer dan één partner hebben. Ik heb meisjejs ontmoet die onder het mom van het feminisme alles wat bewoog versierden, elke zaterdag met een andere kerel in bed doken en gekleed gingen als Britney Spears. De dag van vandaag betekent "girl power" niets meer, het heeft niets meer met waarden vandoen. Femisme betekent de keuze hebben, niet beantwoorden aan een opgelegd model van vrouwelijkheid. De golf van de 'porno chic', advertenties die naakte meisjes tonen om een reep chocolade aan te prijzen, meisjes in string op tv, wat vind je daarvan? Ik krijg er iets van als ik over straat loop en voortdurend geconfronteerd wordt met halfnaakte modellen. Naaktheid kan agressief overkomen op momenten dat je er niet mee wil geconfronteerd worden. Tijdschriften of pornofilms zijn gericht op een instemmend publiek. Maar met al die advertenties heb je geen keuze. Je bent soms verplicht op de bus te wachten met een meisje in string of een koppel borsten! Ik eis de vrijheid op om te kunnen kiezen, niet om op elke hoek van de straat met sexualiteit geconfronteerd te worden. Japan: sex als reactie Japan fascineert ons! Als jonge westerlingen krijgen we echter slechts een klein deeltje ervan te zien, via manga's, films of romans die met zorg gekozen werden om ons te bevallen. Maar wat is de realiteit? Is sex op de archipel even ongeremd als de meest fashionable Japanners ons willen laten geloven? door Yavin Vanaf hun prilste jaren opgesloten in een uiterst elitair systeem, waar je zelfs een toelatingsexamen moet doen voor de kleuterschool, gaan jonge Japanners zich al snel afzonderen in hun werkwereld en bereiden ze hun toekomst voor in prestigieuze universitaire instellingen. Liefde of sex blijft een ver-van-mijn-bed show aangezien ze het leeuwendeel van hun tijd achter de boeken moeten doorbrengen. Om dit tekort te compenseren zorgt de Japanse markt voor schatten van verbeeldingskracht. Niet zelden zie je mangasterren (Sailor Moon, Dragon Ball of recenter Naruto) opduiken in pornoparodieën met meer dan expliciete scenes, maar dan wel zonder geslachtsdelen - dat mag niet van de wet! Het merendeel van die parodieën zijn overigens het werk van de mangakas (manga-auteurs) van de originele werken, een fenomeen dat zich laat verklaren door de immense populariteit van de Hentaï markt (manga's of strips met pornografisch karakter). Een heuse industrie die hopen geld opbrengt, want de vraag is massaal! Als je weet dat de Japanse maatschappij het traditioneel heel moeilijk heeft met de vleselijke liefde weet je dat dit heel opmerkelijk is. Zeker als je op een beeld stoot van San Goku in volle actie op een geile Chi-chi, helemaal het tegenovergestelde van het beeld dat je in de oorspronkelijke soft-manga te zien krijgt. Als deze situatie grappig lijkt omwille van zijn enigszins hypocriete karakter kun je ook stellen dat dit de weerspiegeling is van een maatschappij in volle verandering. Japan bevrijdt zich traag, heel traag, van zijn codes en beperkingen, en de jongeren proberen de taboes te doorbreken die ervoor zorgen dat ze hun liefde soms maandenlang moeten verborgen houden, soms zelfs jaren, achter de schijn van een kunstmatige en alleszins frustrerende vriendschap. Vanzelfsprekend, en zoals zowat overal het geval is, herleidt de Japanse pornografische strip de vrouw tot een lustobject. Dit is een stand van zaken die de Japanse schoolmeisjes maar al te goed kennen, want vaak nemen ze zelf die denkwijze over! Bewijs: de meesten onder hen hebben zich reeds geprostitueerd, sommigen gaan zelfs helemaal die toer op. Velen onder hen bevestigen aldus die rol en vinden er hun plezier in. Deze nogal extreme reactie maakt in elk geval de wens duidelijk om een bepaalde ingesteldheid aan te vechten. Tenslotte kunnen we stellen dat de jonge Japanners, net als wijzelf, niet meer zijn dan deugnieten die zich willen emanciperen en hun sexualiteit willen beleven. Beef, Tokio, de tijd van de verandering staat voor de deur ! De triomf van de vrije partnerruil? Orgies van koppels, trio's en meer, voor de liefhebbers. Een opbod van wulpse latex poses en orgasmes, piercings en siliconen incluis. Chique of choquerende porno, altijd en massaal aanwezig. Sexspeeltjes op alle verdiepingen, van de roze club tot de privé kamers! Een nieuwe sexuele revolutie? Mode? Of losbandigheid troef? door Don Olivero Ze zijn er in soorten: zij die aan partnerruil doen, fetisjisten... Een grote hedonistische familie, samengesteld uit clans waarvan sommige zich vermengen, andere niet. Waar, hoeveel, waarom en hoe leven ze en consumeren ze sex? Laat algemeenheden en vooroordelen varen: tussen hun hete biechten en radicale manifesten in vertonen deze neo-epicuristen een verontrustend traditionalisme! Praten over sex, een gevaarlijke oefening? Alleszins niet voor Kate (37). En vooral: "Je mag niet alles op een hoop gooien! Fetisjist ben je of niet. Dat begint al vroeg. Je eendje in bad is van rubber en lap, je bent vertrokken! SM daarentegen is een verhaal van volwassenen, het is beredeneerd," stelt Sylvie. "De deelnemers aan partouzes houden van leren pakjes en latex, maar weinig fetisjisten zijn echt losbandig." Geen mengelmoes, dus. Eyes Wide Open De libertijnen zijn "een gemeenschap met een sterke band en dat is een deel van de aantrekkingskracht. Het is als een geheime familie", stelt Steph (34 jaar). Een band, maar wel één die op verschillende manieren kan ingevuld worden en die bestaat tussen verschillende sociale klassen en leeftijden. "Toegankelijke clubs, selectieve privéfeestjes, luxueuze clubs en elitaire gelegenheden à la 'Eyes Wide Shut' waarover je nooit hoort praten." Paola (28 jaar) vervolgt: "Zelfs bij de beoefenaars van partnerruil zelf zijn er die ik als "glossy" zou omschrijven, te vinden bij trendy pornoclubs en optredens, en de andere, die vrolijker en dikwijls ook rijper zijn, zonder competitiegeest. Hen kom je ook tegen in de clubs maar ze houden het liever privé en hebben geen schrik om relaties aan te gaan." Het steeds jonger worden van de deelnemers wordt op verschillende manieren becommentarieerd: "Ik heb nog nooit zoveel jongeren van 20 met gepiercete clitoris of eikel gezien. Het is natuurlijk allemaal heel leuk en eenmaal je eraan begonnen bent houdt het niet meer op, maar waarom zo vroeg? Op die leeftijd naar clubs gaan vind ik gevaarlijk. Ze consumeren hun eigen lichaam, evengoed als dat van anderen. Dat heeft niets meer te maken met een vrijgevochten broederschap of de spirit van de seventies." Andere geluiden bij Ann (24 jaar): "Wat ik leuk vind aan de clubs is het anonieme, het onmiddellijke. De andere wordt een instrument van mijn fantasie. Hygiëne en een strenge selectie zijn noodzakelijk." Haar vriend wordt er ironisch van: "Soms vind ik dat ze niet in staat zijn om zich voor te stellen dat onze generatie hun remmingen niet kent. Die ouderen zijn ontroerend. Ik ga niet naar een club om er te praten en ook niet op viagra. Ik vrij, ik toon me en ik ben weer weg!" De codes van een orgie Eenvoudige nieuwsgierigheid, voyeurisme, een uitstekend middel om "het bedrog in een relatie uit te drijven" of "de andere te bezitten terwijl je je fantasieën beleeft". De motieven variëren van grenzen verleggen tot pure opwinding. In haar keuken, baby in de armen, legt Paola uit dat de bezoekjes aan die feestjes het pigment zijn dat hun fantasieën als koppel kleur geeft. "Het idee zelf van erheen te gaan, het oproepen van wat we er gaan doen is al opwindend!" Blijft dat een verpletterende meerderheid van vrouwen bevestigt dat clubs vooral een mannenzaak zijn. Het idee om erheen te gaan komt meestal van hen. "Te veel vrouwen drukken hun eigen fantasie niet uit", "te weinig mannen houden rekening met zij die hun fantasie realiseren" en "de man is een jager, de vrouw stelt zich vaak op als prooi. Kortom, de aloude opvattingen!" Andere ontdekking: het aantal codes, regels en principes die heersen in dit milieu zijn nogal reactionair. Orgies, ja, maar niet eender hoe! "We spelen inderdaad met de meest klassieke waarden en het overtreden ervan: jaloezie, trouw, verboden." Het gaat ook om "grenzen", het respect voor de vrije keuze van iedereen: "Niets wordt opgelegd. Alles kan op hoffelijke wijze voorgesteld worden, je doet niets als je er niet expliciet voor uitgenodigd wordt en een weigering neem je nooit verkeerd op. Dat is het allerbelangrijkste!" Een Zedenzaak "Het libertijnse gedachtengoed is een filosofie, een ethiek, een esthetiek en een praktijk die samenhang, strengheid en een heldere geest vereist. De huidige sociale fenomenen zijn recuperatiemechanismes die door de socio-economische krachten georganiseerd worden om de libertijnse tegenbeweging te neutraliseren," dixit Frob. Steph: "De dag van vandaag volg je een bepaald model, je construeert zelf niets. Het gaat niet langer om een militante sexualiteit zoals in '68 en vroeger, in 1917 of in het Berlijn van de jaren 20. Reich en anderen dachten dat ze het individu konden bevrijden dat zenuwziek was van frustratie, door te vechten tegen de sexuele repressie die ze zagen als het fundament van de dominantie van de bourgeoisie." Onze maatschappij biedt iedereen zijn stukje libertijnse ruimte, maar slaat er wel op schaamteloze wijze munt uit! Toegang tot een club: 85 euro per koppel, zelfde tarief voor mannen alleen, de melkkoeien van de clubs, striptenten, massagesalons en klassieke prostitutie. Maar er wordt ook geld verdiend aan sex in de porno-industrie, films, tijdschriften, magazines en Internet, accessoires en lingerie, legale drugs en aanverwante verschijnselen als ero-resto's en esthetische chirurgie, het legale topje van een ijsberg van financiële witwasserij. In handen van de privé, en de staat pikt zijn graantje mee, in alle legaliteit. Leve de sex die verkoopt en doet verkopen! Idealisten houden zich ver van de commerciële circuits van uitbundige met siliconen volgespoten clubbers. De waaier van benaderingen is ruim, maar over de invloed op de goede zeden hoef je je geen vragen te stellen: ze verstoren in geen geval de maatschappelijke orde. Tot scha en schande van de kwaadsprekers en zij die in een vlaag van zinsverbijstering geloofden in een grote, hete sensuele revolutie. Daarop moeten we dus nog even wachten!