Vrijdag de 13e: geschiedenis, bijgeloof en cinema - Actueel Cinema

Vrijdag de 13e is een van de bekendste data vanwege zijn reputatie van ongeluk in de westerse wereld. Maar waar komt deze angst vandaan en hoe is het in de populaire cultuur, vooral in films, terechtgekomen?

Oorsprong van het bijgeloof

De angst voor vrijdag de 13e combineert twee oude angsten: die voor het getal 13 en die voor vrijdag.

• Het getal 13 wordt al sinds de oudheid als ongelukkig beschouwd. In de Noordse mythologie bijvoorbeeld was Loki, de god van de chaos, de 13e gast op een goddelijk banket, wat voor rampspoed zorgde. In het christendom was Judas Iskariot, die Jezus zou verraden, de 13e gast bij het Laatste Avondmaal.

• Vrijdag heeft ook een negatieve connotatie. Volgens sommige christelijke tradities is het de dag waarop Jezus gekruisigd werd, en werd het daarom geassocieerd met ongeluk en tragische gebeurtenissen.

Wanneer deze twee elementen samenkomen, wordt vrijdag de 13e door velen vermeden, tot het punt dat er een specifieke term voor bestaat: paraskevidekatriafobie.

Vrijdag de 13e in de cinema

De cinema heeft veel bijgedragen aan het populair maken van het enge imago van vrijdag de 13e. De meest iconische horrorfilm blijft de Friday the 13th-franchise, die begon in 1980.

• In deze film jaagt een gemaskerde moordenaar, Jason Voorhees, op jonge kampeerders bij Camp Crystal Lake. De serie versterkte sterk de associatie van vrijdag de 13e met angst en gevaar.

• Andere films verwijzen naar vrijdag de 13e om spanning of ongeluk te benadrukken:

  • Unfriended: Dark Web en Happy Death Day gebruiken bijvoorbeeld de datum om een griezelige sfeer te creëren.

  • Ook komedies of familiefilms maken soms een knipoog naar vrijdag de 13e, als een cultureel herkenningspunt.

Voor liefhebbers van horror kan een filmavond op vrijdag de 13e een mooie gelegenheid zijn om deze klassiekers te bekijken:

1. Friday the 13th (1980) – De originele film die Jason’s saga startte.

2. Friday the 13th Part 2 en 3 – Om de evolutie van de moordenaar en de gebeurtenissen in Camp Crystal Lake te volgen.

3. Final Destination (2000) – Niet direct over vrijdag de 13e, maar draait om ongeluk en noodlot.

4. Happy Death Day (2017) – Een modernere en humoristischere benadering van het concept.

Vrijdag de 13e is misschien gewoon een dag als alle anderen, maar het blijft diep verankerd in de collectieve verbeelding als symbool van ongeluk. Tussen oude legendes en moderne populaire cultuur blijft deze datum inspiratie bieden voor spanning, mysterie en vooral films die ons de rillingen geven.